MISILA
Misila yaabat koo qidoonuh kol baahe kee, koo
edde xagoonuh kol baahe yakken.
- 1-Misili misila ceelam meqeeh, baxi abba
ceelam meqe.*
- 2-Abit abit boolok koo qidaah, marin kas
ayrol koo caba.
- 3-Barat caben baaxo kee, qunxih aben xalay
meqe’kkel koo cabta.*
- 4-Qaxah gacak gacaanaah, kasah aysuk yayseeni.
- 5-Uma ullatinak makkita baytaah, abee’gimak
fileyni baya.
- 6-Gaali qarit weemih qanaabo yakme.
- 7-Bisol taniimih gaba ruubeenik, gurummal
tanim caritta.*
- 8-Inti mali wee inti geem yakkaleh bililisa.
- 9-Qari amo yaaqure’kkal yab mayaaqura.
- 10-Cuggayti managray nagarsiisah.
- 11-Isi buxal can care num, marin buxal lee
cara.
- 12-Kok kalam mali ceerih koh maceeraay, qasa
gulub mali koh maaxiggila.*
- 13-Kol heenik koo ceele waytam matan .*
- 14-Garqi af niqniih, burus xabcini.
- 15-Yallih gintili gexo qax meqeeh, yab xaqam
meqe
- 16-Xale wee num xalay xaqamu mayaaxigaay,
adangallita robti xaqamu mataaxiga.
- 17-Baaxo’gimi baaxot yaaqiteeh, baaxo abaara.
- 18-Abba cabem baysa baxa kee, abba cabe weem
yaddare baxa.*
- 19-Atu adunya akah massossa baxi, akeera
koh massoysa.
- 20-Atu taaxigem kollih yaaxige num dabaanak
koo raaqi maha.
- 21-Ullar raba cubak sugaanaah, ullatinar
raba cubak masugan.
- 22-Kaxxa num daffeynal yablem, qunxa num
soolol mayabla.*
- 23-Abba baxi biyaakah gexa baaxo, baxi abbab
biyaakah magexa.*
- 24-Duqurul luk aben yab, qiddel aben daaco.*
- 25-Dubban bagu lee macultaay, duqur bagu
yab macula.
- 26-Keekeh argaade kee, burah addih qeebi,
num mayaffara.
- 27-Bagi lakmisek deerih xiinan, amob berra
qarumut yaxxawwen.
- 28-Meqem maxco temberek yaameenih.*
- 29-Sagak kalla le gabu le num gaca.
- 30-Yaabah yab waanaah, awqah lafa waana.
- 31-Yab gita leeh, qari afa le.
- 32-Yaabak allaaliiy, yaabak axxaari.
- 33-Yab mamakanaay, makkiita mayanxuqana.
- 34-Yab
ceela mara leeh, yaabah lafta mari yan.
- 35-Yab
numma’kkal magexaay, numma kak maxeqaana.
- 36-Arkat ina yalla daremtaah, moxoxxib maro
dareema.
- 37-Aabukeh umo’mmay baxi koh yaabukeeh, radeh
umo’mmay rob koh rada.
- 38-Mayakkalana’mmay, mallaasay marrar yakkem
xayih.*
- 39-Gaalak gexe cintam naharsi alaay, yaagureenim
gamaddi ala.
- 40-Kum edde raaqisan yalli yan.
- 41-Cuggaanek cal kot tabaah, bisi moynobuk
kot taba.
- 42-Able kal mayaaxigaanaay, atce kal mayanxuqaana.*
- 43-Gaddali agritam mayakkalaanaay, maxala
qakkottam mayakkalaana.
- 44-Xiiba caxak orbe koo makaltaay, buxa kok
masarrowta.
- 45-Isi laa teffere takra, marin laa matafqa.*
- 46-Erbat isit tan booha matablaay mara tan
booha qedebta.
- 47-Sinkiliiliqis isi gubal tanim ayrol cabtaah,
marin gubal tanin iraawissa.
- 48-Yalli baahem kee, danan darit namma gabah
kafan.
- 49-Koo’gimi koh aba caddi maliiy, kuti lafah
aba caddi mali.
- 50-Uma num kee kuta isi buxal haw kot itta.
- 51-Macri dab gaba yangem meqeeh, inki alah
baxi barud lem meqe.
- 52-Alak teyna baxi iba sissikiih, baarrak
teyna baxi yab sissiki.
- 53-Qunxa
num kaqtek xaak amo koraah, yaabek yaabak amo kora.
- 54-Migaq guran magaq waay lakal leeh, yoo
abula yaaqura lakal le.
- 55-Waay, wayto lakal le.
- 56-Num migaq waamak, maagaqa waam tayse.
- 57-Yalli ruubeemik barasaay macinaanaay,
baxi baceemik biiluuy macinaana.*
- 58-Fayya ittakke guma garrissaah, numuk naba
num cami garrissa.
- 59-Meqen
xic bagu maduucaay, fugutto baxa mataynaba.
- 60-Waytem wab koo haytaah, tinqibem baaxo
koo waksissa.
- 61-Waytan
li gexxa’kkal, waytam mali magexxa.
- 62-Qaku
luk cinen caakale, gabul lon saaku mageyan.
- 63-Numma diraabak lafuh umah.*
- 64-Suge numuk xaagu abiiy, fayya le’kkel
sooli.*
- 65-Sarra temeetek, sarrak bixiqqi maca koo
hayte.
- 66-Afah yok gaca itta’mmay, afal wayya koo
hee lon.
- 67-Gexa kok maxca’mmay, gexa itta koora kol
heyyo.
- 68-Gasob boolak ali koo raaraah, atu cabte’kkek
mari koo raara.
- 69-Rakub isih tece gaba kok yakme.
- 70-Uma num kok yakkeeh, koh mayaabba.
- 71-Uxih taniimit mayasissikan, yallak koo
geytam macinan.
- 72-Koh xale wee dagar koh madudduba.
- 73-Yaabal yab geyaanaah, iful baaxo geyan.*
- 74-Rubsuusuh daaba korana’kkal, farriimih
daaba makoran.*
- 75-Nabsi rabek, nabsi fayri maraqta.
- 76-Ala tuble alaa kee, able wayte ala, inki
gila mabta.
- 77-Gaali kak gilte tabeynah magaca.
- 78-Agar agar numma baysaah, numma dirab bayissa.
- 79-Mare inak xayiih, ulqi salcek xayi.
- 80-Cane qammi baxi koh gahsaah, cami naggali
koh gacsa..
- 81-Axim kartiqqiyaah, ramad hirgimmiya.
- 82-Abu kee amri koo mahawenta.
- 83-Abu umo mareedaay, ina umo mayamqa.
- 84-Cabu waa daban, cabe waa migaq kot caba.
- 85-Caggob bagu kee girib bagu, karraccatta’kke
macabta.
- 86-Maabboonuk cankarek, maballoonul rada.
- 87-Gile tirgiqe’kke urtaah, arraba tigiqe’kke
m’urta.*
- 88-Gali le ali, saaqatah haada.
- 89-Sissikaane faxaanamah, namma iba inki
waqdi mayakkuqan.
- 90-Caacay robti merraytuuy, misili yabti
merraytu.
- 91-Feera baaxoh ascossaay, misili yabti ascossa.
- 92-Abaluk ruubeenim, able kalah gunnusan.
- 93-Amo
abaluk raatah magacan, gita abaluk boolot maradan.
- 94-Akkalah baxa kol haan, amqah daaba kol
Koran.
- 95-Akke wayni mayakkaay, danan laa makora.
- 96-Abte gaba baytaamah, gaba abtem mabayta.
- 97-Akat eleelem yaarreeh, gaba teleelem tace.
- 98-Abbak raqtem baxi nagraah, caxak raddem
kimbiro onkossa.
- 99-Laa kee labha ayballaayat le.
- 100-Yaaben yab kee qalaama caddit koo wagitta.
- 101-Yab able waytam biyaakaay, tubleh cabtam
biyaaka.
- 102-Gaali dabqak amo korseniih,wadar buxah
beyan qibina maballiyo.
- 103-Misili yabti foocat yamaateeh, qaanale
robti foocat tamaate.
- 104-Yab yabti bagut koo qidaah, faras buttab
bagut koo qidda.
- 105-Caxa carartek, caxag gubi cararah.
- 106-Yaabal yab haanaah, dalet caxa haana.
- 107-K’aafih innah koh m’iyyaanaay, k’untih
innah koh mayablaana.
- 108-Atu cerrittek ku qangara cerrittah.
- 109-Yab bagu culsaanaah, yaabat bagu maculan.
- 110-Baarrag gacta baarra soolak koo cabtaah,
caxag gacta caxa ayrol koo cabta.
- 111-Yab
kee nagra qaduk koh abaanam meqe.
- 112-Yalli edde yani itte gobla-goblaali.
- 113-Yalla kee yallih adam awka inki gabu
kok magacta.
- 114-Rabi rabbik koo mayaakumaay, gile siibok
koo mataakuma.
- 115-Gira
tubleeh, girah taduurem buuti.
- 116-Say num isim leh ikkal akah leh gide
mayaarigan.
- 117-Faxeenim
waanam saami umaane hinnaay, faxen num waanam saami umaane.
- 118-Kallaci kallaci maxeqaay, kallaci daro
ceyyag gad mali.
- 119-Gabak irob bagul caben ayrol rade waa
baxa kee, gabak addab bagul caben ayrok hore waa baxa.
- 120-Yaaxigi baxah kinissi haanaah, toogimi
baxah bagul hayya haana.
- 121-Seeka kee xayyite laah, yalli abam mawaa.
- 122-Kicnoonumuk raaqiiy, kacanuk raaqi.
- 123-Kataysa kataysam migaaqah mafaxaay, mareyta
baadon kalluwuh mafaxa.
- 124-Yi kataysaw ittek dagraanam meqeeh, yi
mareytay ittek fugutaanam meqe.
- 125-Uma baarra kee barka bagu kok carrissa.
- 126-Atu adooniyah xin waytaah, akeera koh
xin wayta.
- 127-Ku mala bagut sugtaah, yallih mala dagak
tamaate.
- 128-Iftih ifti radaah, qanaytul kaxxa ali
rada.
- 129-kud kuddi qilsa le midir abitak sugeeh,
qawiiti sissikaane le tirfi yoh yemeete.
- 130-Allal hida meqeeh, garil goori meqe.
- 131-Baarra mawaanaay, baalla waana.
- 132-Baxah aysina abba maballiyooy, dananah
deesan garbo maballiyo.
- 133-Migaq maaluh xeqam maliiy, masi duuluh
xeqem mali.
- 134-Data gaala waalta caxa taniih, buxa liyol
aylahita qibnayti yani.
- 135-Darri ceelak koo takme abeysa kee, ku
num ceelak koo qida num koo aylahissah.
- 136-Maali y’abbak yoh raaqe ittam meqeeh,yab
hebeli yoh yaaxige ittam meqe.
- 137-Yab koo yaxeeh, lee koo beytah.
- 138-Lubak naharak ku ala yakmeeh, ku alah
bagul koo yakme.
- 139-Dir innek nee yakmem faxa alaay, tibbinek
ni lah yakmem faxa ala.
- 140-Koo weenik ,k’abbah caneh koo qidaana.
- 141-Kabri K’aamo mayamaata, atu kabri amoh
tamaate.
- 142-Baxa
weenik bàxa baxa fuktaanaah, can weenik lee yaaquben.
- 143-Num
dubuk ani iyyam isi fayla celtaah, labha yol luk tani iyyam labha fayla celta.
- 144-Bagut qilmi kak dago num kee, qadammo
addat kak dago girib, kakacac xiini koo mahayta.
- 145-Anennol luk rabi yaniih, adrennol luk
baaca tani.
- 146-Akeera yalla aaxaguk gexxam meqeeh, mandar
maalu luk gexxam meqe.*
- 147-Atu qunxa caxxat toogore num, kaxxa caxxat
koo yaagure.
- 148-Data afat afti abacic xin waanam kee,
atu faxxa num koo faxe waam umaanek tanih tan.
- 149-Ummat ittem sifa leeh, argaceyni cado
summi le.
- 150-Atu faxxaamah koo kee ku mareytah buxa
inki Kabul mataarra.
- 151-Akeera faxak magexaanaay, fanak mayaduuran.
- 152-Umaane
aytih obbal catak yen marih xaylo, abalih cate wayta wakti yemeete.
- 153-Ummat
ummat itteemit orobtaah, ali garboh orba.
- 154-Faxaanam baxaay, faxe waanam kol bahtam
baxa.
- 155-Baxi baaxok ukseh yan burta inat caba.
- 156-Yabti agra, caxxi agrak koo laftah.
- 157-Kutaay yakkalem leey, wayxexxaay yasmitem
le.
- 158-Inti tuble num mawaagissaay, elle tuble’kke
waagissa.
- 159-Bissa digirih lem, hantuutal raba takke.
- 160-Yabti adda ardat matabaana, daqar adda
ardat taban.
- 161-Koo able kal umaane kol mahaanaay, xiine
kal masoonitan.
- 162-Yan qaxi maaciselek gira yol m’ursin
itte.
- 163-wadar isik naba qale tewqek, daqa’mmay
dalka dahta.
- 164-Balli buxa waktek buxa baysaah, qale
waktek qale baysa.
- 165-Inti kaxxa qari wagittaah, barkat qunxa
qarit raaqa.
- 166-Qalli loqo yaggiriqqeeh, rob bar rada.
- 167-Tasuule baarra kee mukur iyya caxxa koo
aylahissah.
- 168-Duqur yaabek yaabah kol missoowaah, rabek
kabri kol missowsa.
- 169-Urru kee agabu tuble caxxak meesitta’kkal,
able wayte yallak mameesitta.
- 170-Idalti awwal abne kee buurar raaqe.
- 171-Kaxxa
num atu tinkisek migaaqaay, koo yinkisek migaaqa.
- 172-Ama
caakale tukkuqek qabalat koo bayseleeh, cabtek migaq kok aalle le.
- 173-Iyyeenim
yangaddeenim meesitan waqdi, yeceenim yangaddeenim baacak meesitan waqdi.
- 174-Dubuk tan ikkel yaameenim qeebik caynag
gidiiy, sinam garil yameenim sinam nee cattag gidi.
- 175-Baarra koh yaceenih ikkak koh maquukan.
- 176-Yaabeenim yab matakkaay, edde cabeenim
yab takke.
- 177-Yalla’gimi yalla kok yaakumeh.
- 178-Gaala
luk duude ween qibnaytiino kee birta luk duude ween koosa, bisol mataysa.
- 179-Sinaamak
fayxi missowta’kkal, bagi qarum mamissoowa.
- 180-Ceelo madqak qunxah.
- 181-Makkotuuy maacisaanah, xaganahaay kuulaanah.
- 182-Cunxo
islaaminnak koo tayyaaqeeh, kallaci tu mali koo aba.
- 183-Baaca kee gaddaliinok tii ti yanxuqe.
- 184-Siraf kee mirkablo baxi daban maqambalta.
- 185-Aayat gaba koh cassaah, mirkablo buxaak
koo beyta.
- 186-Arde kal meeleelaanaay, able kal mayabbixan.
- 187-Cayye kal madigraanaay, digre kal mayaddigillan.
- 188-Rabe
lubaakih baxa takkeemik, yan wakrih baxa takkem meqe.
- 189-Labha lawsaanah , gaala debraanah.
- 190-Duqur yuble boohak maraaqa.
- 191-Abte xiiba akeera koo kassissa.
- 192-Migaq ceelol meqeeh, magaq maqaanel meqe.
- 193-Kaqleenik
amok kaqlaanaah, wagreenik baguuk yamqeeni.
- 194-Seehadayti cadoyta matankammaay, qangara
tankamme.
- 195-Qeebik mabayaanaay, raaqak bayan.
- 196-Yab catan foxo le kalah, catan geera
mali.
- 197-Garsi maa abbah baxaay, qeero caba.
- 198-San yootokeenik inti ximomta.
- 199-Inki
num baaxo maxiinisa kal, baaxo xiine kalam duudah.
- 200-Marug qaran yablem yasguuden carra.
- 201-Kaaqayti mangoomuh koora masela.
- 202-Ku num k’aabbiiy, karma k’aabbi.*
- 203-Mariiy qaada leeh, aliiy ibbix le.
- 204-Qeero aquba iyya numuk yaaqube numuh
tayse.
- 205-Xuune baytu waytek galwa bahta .
Merci à Charif Ayfarah Charif, (Marseille)